Dziewczynki też miewają autyzm.

Dziewczynki a następnie kobiety również mogą mieć Zespół Aspergera.
To, że czegoś nie widzisz, nie znaczy, że tego nie ma.
Dziewczynki bardzo często są błędnie lub zbyt późno diagnozowane, nieraz dopiero jako dorosłe kobiety (np. w trakcie diagnozowania własnych dzieci). Zmagają się z depresją, lękami czy zaburzeniami odżywiania, bywają leczone psychiatrycznie, jednak nie dostają odpowiedniego wsparcia i nie są traktowane poważnie. Dorosłym kobietom w spektrum nie wierzy się, że mają autyzm.

Z tego tekstu dowiesz się:
– dlaczego zdiagnozowanie autyzmu u dziewczynek sprawia trudności
– jakie są cechy Zespołu Aspergera u dziewczynek
– jakie objawy towarzyszą ZA u dorosłych kobiet
– jakie są główne różnice między kobietami i mężczyznami z zespołem aspergera
– co zrobić, kiedy podejrzewasz ZA

Dlaczego zdiagnozowanie autyzmu u dziewczynek sprawia trudności?

Zaburzenia ze spektrum autyzmu diagnozowane są znacznie częściej u chłopców niż u dziewczynek (nawet w proporcji 4:1) między innymi dlatego, że objawy u obu płci różnią się, a kryteria diagnostyczne ustalone zostały w odniesieniu do chłopców. Aktualnie dostępne narzędzia diagnostyczne, jak testy ADOS czy nawet ADOS2, nie są wystarczająco wrażliwe, w kontekście cech autystycznych u kobiet. To sprawia, że dziewczynki „wymykają” się w procesie diagnostycznym.

Kiedy jako poszukujący rodzic trafiasz na artykuły czy książki o Zespole Aspergera lub autyzmie, większość opisanych objawów odnosi się do chłopców. Twoja córka przecież takich nie ma… Pięknie mówi, bawi się z dziećmi w przedszkolu, potrafi patrzeć w oczy, rozmawia o emocjach. Jest po prostu spokojnym, cichym, wstydliwym dzieckiem. Albo roześmianą i pogodną dziewczynką, tylko trochę histeryczną. Może nawet świetnie odnajduje się w przedszkolu, a codzienna rutyna w domu ułatwia Wam życie. Może dostajesz informacje od nauczycieli, że są pewne problemy, ale nie rozumiesz o co chodzi, przecież przy Tobie jest wszystko w porządku… Lub jest wręcz przeciwnie – w szkole anioł, w domu diabeł. Przyglądasz się jej, konsultujesz z psychologami, pedagogami, fizjoterapeutami, specjalistami od integracji sensorycznej czy wygaszania niemowlęcych odruchów przetrwałych. Jednak oni uspokajają i zapewniają, że autyzm tak nie wygląda. Na Wasze problemy neurolog przepisuje leki przeciwpadaczkowe lub psychotropowe. Psychiatra proponuje leki przeciwlękowe lub antydepresyjne. Diagnozy nie ma żadnej, pomocy dla dziecka też. Dlaczego tak się dzieje?

Jakie są cechy Zespołu Aspergera u dziewczynek?

Wysokofunkcjonujące dziewczynki i kobiety na pozór niczym się nie wyróżniają, gdyż mają umiejętność kamuflowania, maskowania i kompensowania trudności wynikających z autyzmu – dopasowują się do otoczenia niczym kameleon.
Są często bardzo inteligentne, wyglądają i zachowują się „zupełnie normalnie”.
Dosłownie ukrywają cechy autyzmu – potrafią dostosować się do norm społecznych, potrafią doskonale naśladować rówieśników, bacznie obserwują otoczenie i robią to, czego się po nich oczekuje. To, co nie przychodzi im intuicyjnie, biorą na logikę i rozum.
Ukrywają swoje zaburzenia sensoryczne i zagubienie w świecie pełnym trudnych relacji, co wymaga od nich mnóstwo energii i jest wyczerpujące. Jak trudno musi im być udawać, że jest się kimś innym, kto myśli i czuje inaczej…

Emocjonalny koszt tej maskarady objawia się najczęściej:

• nadpobudliwością,
• zaburzeniami koncentracji uwagi,
• wycofaniem społecznym,
• zaburzeniami lękowymi,
• zaburzeniami snu,
• napadami paniki,
• zaburzeniami depresyjnymi,
• onanizmem dziecięcym,
• moczeniem,
• labilnością emocjonalną,
• napadami agresji.

W porównaniu do chłopców, dziewczynki z ZA mają potrzebę wchodzenia w relacje społeczne, zabawy z rówieśnikami, posiadania przyjaciół. Mają bogatą wyobraźnię, wykazują dużo mniejsze od chłopców deficyty w zabawie. Obserwują i naśladują kolegów i ich zachowania. Mają mniej stereotypowych zachowań. Fiksacje i zainteresowania często nie wzbudzają niepokoju (mogą to być bajki albo kucyki Pony, ot takie zwykłe zainteresowanie kilkulatki).

Jakie objawy towarzyszą Zespołowi Aspergera u dorosłych kobiet?

U dorosłych kobiet zaburzeniom ze spektrum autyzmu bardzo często towarzyszą:

• lęki:
  • w tym lęk społeczny,
  • zaburzenia lękowe uogólnione,
  • lęk paniczny,
  • agorafobia,
  • zaburzenia obsesyjno-kompulsywne,
• depresja,
• objawy zaburzeń afektywnych dwubiegunowych,
• myśli i próby samobójcze,
• zaburzenia odżywiania, w szczególności anoreksja oraz wybiórczość pokarmowa,
• ADHD,
• tiki.

To sprawia, że kobiety z ASD często są nieskutecznie leczone psychiatrycznie.

Jakie są główne różnice między kobietami i mężczyznami z Zespołem Aspergera?

Różnice między dorosłymi kobietami i mężczyznami z ZA:

• kobiety mają lepiej rozwiniętą mimikę i gestykulację,
• kobiety lepiej naśladują zachowania innych osób,
• kobiety mają bardziej praktyczne obsesje i zainteresowania,
• kobiety potrafią rozmawiać o uczuciach i emocjach,
• kobiety, gdy czują się szczęśliwe, mogą mieć ekspresyjne gesty, jak klaskanie, śpiewanie, podskakiwanie, machanie rękami,
• kobiety mają większą skłonność do wybuchów złości czy płaczu (załamań sensorycznych),
• kobiety mogą sprawiać wrażenie posiadania dużych umiejętności społecznych, potrafią przebywać wśród ludzi.

Jak widać bardzo wiele cech Zespołu Aspergera można podciągnąć pod szeroko rozumianą normalność, dlatego diagnostyka przysparza tak dużo trudności. Niezdiagnozowane dziewczynki pozbawione są szans na prawidłową terapię (nie-behawioralną!) i wsparcie, co skutkuje nieraz poważnymi konsekwencjami społecznymi i psychicznymi w dorosłym życiu.

Co zrobić, kiedy podejrzewasz Zespół Aspergera?

Jeżeli podejrzewasz ZA to:

• poszukaj doświadczonego ośrodka diagnostycznego, gdzie poważnie traktuje się diagnostykę dziewczynek,
• przeprowadź diagnozę funkcjonalną (co najmniej kilka godzin wywiadu i pracy z dzieckiem),
• znajdź dobrego psychiatrę dziecięcego, odwiedzaj go co kilka miesięcy, niech trzyma rękę na pulsie i zareaguje w razie pogorszenia u dziecka (nie jestem zwolenniczką leków, jednak rozumiem, że czasem nie ma wyjścia),
• rozpocznij psychoterapię – może być konieczna zarówno u późno zdiagnozowanych dorosłych, jak i u rodziców dzieci z ZA. Polecam terapię Gestalt.
  w każdym wypadku występowania zaburzeń ze spektrum autyzmu szukaj przyczyn biomedycznych [tu możesz poczytać o leczeniu biomedycznym] i wprowadź zdrową dietę [a tu o odpowiedniej diecie]. Tym bardziej w obecnej sytuacji bardzo ograniczonego dostępu do obeznanych w temacie psychiatrów dziecięcych, kiedy często rodzic musi sobie radzić sam.

Ciekawe historie można przeczytać w książce „Aspergirls. Siła kobiet z zespołem aspergera”. – Rudy Simone.
Potężna dawka wiedzy znajduje się także w przewodniku „Zespół Aspergera. Kompletny przewodnik” – Tony Attwood.

Mam nadzieję, że dość jasno przybliżyłam Ci temat i już wiesz, że nie trzeba mnożyć pięciocyfrowych liczb w głowie, żeby mieć Zespół Aspergera.
Daj znać, jakie masz doświadczenia z tym związane.

No i POWODZENIA!